بسیاری از افراد تصور می‌کنند هرچه بیشتر از روغن زیتون استفاده کنند، سلامت بیشتری خواهند داشت. این تصور تا حد زیادی درست است، اما فقط زمانی که روش استفاده از این روغن را بدانید. بسیاری از افراد بدون آگاهی، اشتباهاتی انجام می‌دهند که بخشی از خواص این روغن ارزشمند را کاهش می‌دهد. حتی ممکن است برخی از این اشتباهات باعث شوند هزینه بیشتری بپردازید اما نتیجه مطلوبی نگیرید.

اگر شما هم همیشه بطری روغن زیتون را روی کابینت آشپزخانه قرار می‌دهید، با حرارت بسیار بالا غذا سرخ می‌کنید یا نوع مناسب این روغن را نمی‌شناسید، بهتر است این مقاله را تا انتها بخوانید. در ادامه رایج‌ترین اشتباهات مصرف این روغن را بررسی می‌کنیم و راهکارهای ساده‌ای برای استفاده بهتر از آن ارائه می‌دهیم.

چرا روغن زیتون تا این اندازه محبوب است؟

محبوبیت این روغن فقط به طعم دلپذیر آن محدود نمی‌شود. روغن زیتون سرشار از اسیدهای چرب غیراشباع، آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات گیاهی مفید است. این ترکیبات از سلول‌های بدن محافظت می‌کنند و نقش مهمی در سلامت قلب، مغز و سیستم ایمنی دارند.

افرادی که رژیم مدیترانه‌ای را دنبال می‌کنند، معمولاً مصرف این روغن را در برنامه غذایی خود قرار می‌دهند. تحقیقات مختلف نیز نشان داده‌اند که استفاده متعادل از این روغن می‌تواند به کاهش التهاب، کنترل کلسترول و حفظ سلامت عروق کمک کند.

البته باید توجه داشت که کیفیت محصول و نحوه مصرف آن اهمیت زیادی دارد. حتی بهترین روغن زیتون نیز اگر به شکل نادرست استفاده شود، بخشی از ارزش غذایی خود را از دست می‌دهد.

اشتباه اول؛ خرید روغن زیتون بدون توجه به نوع آن

یکی از رایج‌ترین اشتباهات هنگام خرید، انتخاب محصول فقط بر اساس قیمت است. در بازار انواع مختلفی از این روغن وجود دارد و هرکدام کاربرد متفاوتی دارند.

مهم‌ترین انواع عبارت‌اند از:

• روغن زیتون فرابکر
• روغن زیتون بکر
• روغن زیتون تصفیه‌شده
• روغن زیتون مخصوص پخت‌وپز

بسیاری از افراد تصور می‌کنند همه این محصولات یکسان هستند. در حالی که تفاوت آن‌ها در روش تولید، میزان ترکیبات مفید و حتی طعم کاملاً مشخص است.

برای سالاد، غذاهای سرد و مصرف روزانه معمولاً نوع فرابکر بهترین انتخاب محسوب می‌شود. این نوع کمترین میزان فرآوری را دارد و بیشترین مقدار آنتی‌اکسیدان را حفظ می‌کند.

در مقابل، برخی غذاها به حرارت بیشتری نیاز دارند. در چنین شرایطی انتخاب نوع مناسب اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

اشتباه دوم؛ نگهداری روغن زیتون کنار اجاق گاز

این اشتباه در بسیاری از آشپزخانه‌ها دیده می‌شود. افراد برای دسترسی راحت‌تر، بطری روغن را کنار اجاق قرار می‌دهند. گرمای مداوم، نور و بخار باعث کاهش کیفیت روغن می‌شوند.

نور مستقیم خورشید نیز سرعت اکسید شدن چربی‌ها را افزایش می‌دهد. به همین دلیل تولیدکنندگان معتبر معمولاً از بطری‌های شیشه‌ای تیره استفاده می‌کنند.

برای نگهداری صحیح بهتر است:

• بطری را داخل کابینت خنک قرار دهید.
• درب آن را بعد از هر بار استفاده محکم ببندید.
• از قرار دادن ظرف کنار اجاق یا پنجره خودداری کنید.
• روغن را در ظروف شفاف و بدون درپوش نگه ندارید.

رعایت همین چند نکته ساده باعث می‌شود کیفیت روغن زیتون برای مدت طولانی حفظ شود.

اشتباه سوم؛ استفاده از بطری‌های بزرگ

گاهی افراد برای صرفه‌جویی در هزینه، بطری‌های چند لیتری خریداری می‌کنند. اگر خانواده پرجمعیتی نداشته باشید، این کار انتخاب مناسبی نیست.

بعد از باز شدن درب بطری، هوا به‌تدریج وارد ظرف می‌شود و روند اکسید شدن آغاز می‌شود. هرچه مدت نگهداری بیشتر باشد، عطر و طعم روغن کاهش پیدا می‌کند.

بهتر است مقدار مصرف چند ماه خود را خریداری کنید. در این صورت همیشه از روغنی تازه استفاده خواهید کرد و کیفیت غذا نیز بهتر خواهد بود.

اشتباه چهارم؛ تصور اینکه روغن زیتون هرگز خراب نمی‌شود

برخی افراد فکر می‌کنند این روغن مانند عسل ماندگاری نامحدود دارد. در حالی که هر روغنی تاریخ مصرف مشخصی دارد.

بعد از گذشت زمان، ترکیبات مفید کاهش پیدا می‌کنند و طعم روغن تغییر می‌کند. اگر بوی تند، طعم ماندگی یا مزه نامطبوع احساس کردید، بهتر است از مصرف آن خودداری کنید.

همچنین هنگام خرید به تاریخ تولید توجه کنید. محصولی که مدت زیادی از تولید آن گذشته باشد، حتی اگر هنوز تاریخ انقضا داشته باشد، کیفیت اولیه خود را ندارد.

اشتباه پنجم؛ مصرف بیش از اندازه

هرچند روغن زیتون یکی از سالم‌ترین چربی‌های خوراکی محسوب می‌شود، اما همچنان کالری بالایی دارد.

هر یک قاشق غذاخوری از این روغن حدود ۱۲۰ کالری انرژی فراهم می‌کند. بنابراین مصرف بیش از اندازه می‌تواند دریافت کالری روزانه را افزایش دهد.

بهترین راهکار، استفاده متعادل در کنار یک رژیم غذایی سالم است. این روغن زمانی بیشترین اثر مثبت را دارد که جایگزین چربی‌های ناسالم شود، نه اینکه به مقدار زیادی به رژیم غذایی اضافه شود.

آیا سرخ کردن با روغن زیتون اشتباه است؟

یکی از رایج‌ترین باورهای نادرست درباره روغن زیتون این است که نباید آن را گرم کرد. این موضوع همیشه درست نیست.

نقطه دود نوع فرابکر از بسیاری از افراد تصور بالاتری دارد و برای بسیاری از روش‌های پخت معمول مناسب است. با این حال، سرخ کردن عمیق در دمای بسیار بالا می‌تواند کیفیت روغن را کاهش دهد.

برای تفت دادن سبزیجات، پخت مرغ، ماهی یا گوشت در حرارت متوسط، این روغن انتخاب مناسبی به شمار می‌رود. اما اگر قصد سرخ کردن طولانی‌مدت یا استفاده چندباره از روغن را دارید، بهتر است روش پخت خود را تغییر دهید.

اشتباه ششم؛ استفاده چندباره از روغن زیتون

یکی از اشتباهاتی که هنوز در بسیاری از خانه‌ها دیده می‌شود، استفاده مجدد از روغنی است که یک بار برای پخت یا سرخ کردن غذا به کار رفته است. بعضی افراد پس از پایان آشپزی، روغن باقی‌مانده را داخل ظرف می‌ریزند و دوباره از آن استفاده می‌کنند. این کار کیفیت روغن زیتون را به شدت کاهش می‌دهد.

هر بار که روغن حرارت می‌بیند، بخشی از ترکیبات مفید آن از بین می‌رود. اگر این فرآیند چند بار تکرار شود، طعم و عطر روغن تغییر می‌کند و ارزش غذایی آن کاهش می‌یابد.

اگر مقدار کمی روغن برای تفت دادن استفاده کرده‌اید و روغن نسوخته است، می‌توانید در همان وعده غذایی از آن بهره ببرید. اما نگهداری و استفاده دوباره از روغنی که بارها گرم شده، انتخاب مناسبی نیست.